De EU-richtlijn voor elektromotoren in een notendop

Algemeen

Lager energieverbruik, minder CO2-uitstoot

De Europese Unie heeft uitgebreide wetgeving aangenomen om het energieverbruik en de CO2-uitstoot te verminderen.

Elektrische aandrijvingen zijn verantwoordelijk voor zo’n 65% van het industriële energieverbruik in Europa. Volgens een studie van de Europese Commissie kan de energie-efficiëntie van Europese aandrijfsystemen met 20 tot 30% verbeteren tegen 2020. Daardoor zal de CO2-uitstoot met 63 miljoen ton per jaar verminderen en wordt jaarlijks 135 miljard kWh aan energie bespaard.

Om die ambitie te bereiken, werd een richtlijn uitgevaardigd die fabrikanten van laagspanningsmotoren aanmoedigt om te innoveren op het gebied van energie-efficiëntie. Zo werden vier energie-efficiëntieklassen in het leven geroepen: IE1, IE2, IE3 en IE4, van het laagste naar het hoogste rendement.

 

Definitie

'Motor' staat hierbij voor een elektrische driefasige 50 Hz- of 60 Hz-kooiankermotor met enkele snelheid die:

  • 2- tot 6-polig is

  • een nominale spanning UN heeft tot 1 kV

  • een nominaal vermogen PN heeft tussen 0,75 kW en 375 kW

  • ingedeeld wordt op basis van de continue werking (S1)

Door hun werkingscyclus worden servomotoren uitgesloten.

 

Rendementsklassen voor motoren

Nieuwe rendementsklassen voor asynchrone motoren werden gedefinieerd in de IEC 600034-30-standaard; IE staat voor International Efficiency:

  • IE1 = standaardrendement

  • IE2 = hoog rendement

  • IE3 = premium-rendement

  • IE4 = super premium-rendement

IE4-waarden zijn gedefinieerd in IEC/TS 60034-31 en opgenomen in de standaard.

 

De lancering van de richtlijn verloopt in drie fases

• Fase 1: 16/06/2011
Zo moeten elektromotoren sinds 16 juni 2011 minstens aan het IE2-efficiëntieniveau voldoen.
 
• Fase 2: 01/01/2015
Vanaf 1 januari 2015 dienen motoren met een nominaal vermogen van 7,5 tot 375 kW te voldoen aan het IE3-niveau, of aan het IE2-niveau indien ze voorzien zijn van een frequentieomvormer.

• Fase 3: 01/01/2017
De laatste fase gaat in op 1 januari 2017. Dan moeten ook motoren met een vermogen vanaf 0,75 kW aan de IE3- of IE2-norm beantwoorden.

Uitzonderingen op de richtlijn

In de tweede fase blijven de oorspronkelijke uitzonderingen van de Ecodesign-richtlijn gelden. De volgende motoren zijn niet onderworpen aan de klassenverhoging naar IE3:

  • Motoren die ontworpen zijn voor onderdompeling in vloeistof;

  • Motoren die volledig geïntegreerd zijn in een product, zoals een pomp, tandwielkast, ventilator of compressor, en waarvan de energie-efficiëntie niet onafhankelijk van dit product kan bepaald worden;

  • Motoren die specifiek ontworpen zijn om te functioneren:
         o Op een hoogte van 4.000 m boven de zeespiegel;
         o Bij een omgevingstemperatuur van meer dan 60°C;
         o Bij een omgevingstemperatuur van minder dan -30°C, of minder dan 0° bij
            waterkoeling;
         o Met een koelvloeistoftemperatuur die minder dan 0°C of meer dan 32°C bedraagt bij
            de opname;
         o Bij extreme bedrijfstemperaturen hoger dan 400°C;
         o Op plaatsen waar (ontploffings)gevaar kan heersen, zoals gedefinieerd in de richtlijn
            94/9/EC;

  • Remmotoren;

  • Motoren die beschermd zijn tegen explosies (Ex d/de, Ex e, Ex n en Ex t) en die behoren tot de reeksen 1MD5, 1PS1, 1PS2, 1PS4, 1 PS5, 1MJ, 1MA, 1MB1 of een explosieveilige versie van de 1LA/1LG met aangepaste opties;

  • Motoren die specifiek ontwikkeld zijn om te functioneren met een frequentieomvormer volgens IEC600034-25;

  • Motoren die specifiek ontwikkeld zijn voor intermitterend bedrijf (S2 tot S9), met aangepaste opties;

  • Motoren met 8 polen en meer en motoren met poolomschakeling;

  • Synchrone motoren;

  • Eenfasemotoren.


Wijzigingen in vergelijking met vorige richtlijnen

  • De voormalige vrijwillige EU-overeenkomst van CEMEP (vereniging van Europese producenten) wordt vervangen door de EuP-richtlijn, die in alle Europese landen in nationale wetgeving moet worden omgezet

  • 6-polige motoren moeten nu net als 2- en 4-polige motoren aan de richtlijn voldoen

  • Het bereik van het nominaal vermogen wordt uitgebreid van 1,1 - 90 kW  tot 0,75 - 375 kW

  • De nominale spanning neemt toe van 400 tot 1000 V (niet incl.)

  • Ook motorreductoren vallen nu onder de richtlijn


De rendementsklassen in IEC 60034-30 zijn gebaseerd op de bepaling van het verlies overeenkomstig de norm (deel IEC 60034-2-1). Het verlies wordt niet langer als vast percentage toegevoegd: het werkelijke verlies moet worden gemeten.

Tijdslijn implementatie van de richtlijn

Roadmap volgens EU-verordening 640/2009


Motormarkering

Vanaf 16 juni 2011 moeten alle motoren op de markt gemarkeerd worden overeenkomstig de IE-Richtlijn. De verplichte markering op de motor moet minimaal het volgende omvatten:

  • Het nominale rendement bij 100 %, 75 % en 50 % van de nominale belasting bij de nominale spanning (UN)

  • Het rendementsniveau IE2 of IE3 (IE1 mag dan niet langer op de markt gebracht worden)

  • Het productiejaar


Deze informatie moet op of in de buurt van de motorplaat staan.

Nieuwe motorplaat IE1

____________________________________________________________________________

Nieuwe motorplaat IE2

____________________________________________________________________________

Nieuwe motorplaat IE3

Bijkomende informatie moet op de webpagina of in de catalogus van de leverancier worden gepubliceerd.