Bliksemstroom- en overspanningsafleiders

Introductie in de bliksem- en overspanningsbeveiliging
Overspanningen vernielen in aanzienlijke mate elektrische en elektronische componenten en installaties.
Hierbij blijft de schade niet beperkt tot installaties in industriële en commerciële gebouwen. Dit betreft ook de technische installatie en zelfs de componenten voor dagelijks gebruik in een residentiële installatie.

Zonder effectieve beschermmaatregelen tegen overspanningen moet met hoge kosten voor herstelling of vervanging van de betreffende inrichtingen worden gerekend.

Hierna worden voor verschillende gebieden componenten genoemd die zijn uitgerust met gevoelige elektronische schakelingen en daarom vaak door overspanningen worden vernield.
Dit moet duidelijk stellen, dat beschermende maatregelen ter voorkoming van schade door overspanning voor de residentiële installatie al even belangrijk zijn als voor de commerciële of industriële gebouwen.
Een efficiënt overspanningsbeveiligingsconcept van de technische installatie omvat de gebieden energieverdeling, telefooninstallatie, antenne-/ontvangstinstallaties, datacommunicatie en besturingstechniek. Het is belangrijk dat alle leidingen die op een component zijn aangesloten, uitgerust zijn met een geschikte overspanningsafleider.
Vrijwel alle componenten beschikken over voeding. Bovendien heeft bijv. een televisietoestel een ontvangstsignaal nodig, dat via de antennekabel wordt gevoed. En onafhankelijk van het feit of het signaal door een antenne of een breedbandkabel wordt geleverd, dienen de antenne-ingang en de voeding van het televisietoestel te worden beveiligd. Een alsdus consequente algemene beveiliging moet ook op alle andere componenten en installaties worden uitgevoerd.

Domotica/Immotica en industrie

  • besturing van de verwarming

  • buitenverlichting

  • besturing van de zonweringen

  • garagepoortaandrijving

  • centraal beheersysteem

  • airconditioning

  • alarminstallatie

  • branddetectiesysteem

  • videobewaking

  • Ordinateursprocescomputer industriels


Kantooruitrusting

  • computer

  • printer

  • telecommunicatie-installatie :
    - faxapparaat
    - kopieerapparaat


Huishoudelijk

  • vaatwasmachine

  • wasmachine

  • droogkast

  • koffiezetapparaat

  • radiowekker

  • koelkast

  • diepvriezer

  • microgolfoven

  • elektrisch fornuis

  • telefooninstallatie


Hobby en vrije tijd

  • televisietoestel

  • antenneversterker

  • videorecorder

  • dvd-speler

  • hifi-installatie

  • computer

  • elektrische muziekinstrumenten

  • cb-radio-installatie


Rekening houdende met de te beschermen totale waarde rendeert de installatie van geschikte beveiligingscomponenten meestal al wanneer slechts eenmaal kon worden voorkomen dat een elektronische installatie of een apparaat wordt vernield.
Componenten voor overspanningsbeveiliging werken echter meer dan één keer, zolang de vermogensparameters niet worden overschreden, zodat de gebruiker daar een aanzienlijk groter nut van heeft.

Het omvangrijke beveiligingsconcept tegen overspanning
Algemene informatie

Transiënte overspanningen ontstaan door bliksemontladingen, schakelhandelingen in elektrische stroomcircuits en elektrostatische ontladingen.
Zelfs de robuust gebouwde laagspanningsvoeding van een gebouw of van een industriecomplex is zonder beschermingsmaatregelen door bliksemstroom- en overspanningsafleiders niet opgewassen tegen de energie van een bliksemontlading.
De overspanning treedt maar heel kort op in miljoensten van een seconde. Desondanks zijn deze meestal heel hoge spanningen in staat om elektronische stroomkringen of de isolatie tussen banen van gedrukte schakelingen te vernielen.
Ook wanneer een elektrisch of elektronisch component heeft voldaan aan de weerstandsontladingsproef volgens IEC 100045 voor de toekenning van het CE-merkteken, is hij toch niet in staat weerstand te bieden aan alle omgevingsinvloeden met betrekking tot de elektromagnetische compatibiliteit (EMC) zonder daarbij schade op te lopen.
Om te voorkomen dat overspanningen elektrische installaties vernielen, moeten alle aansluitingen die gevaar lopen, zoals signaalingangen en voedingen, worden uitgerust met overspanningsbeveiligingen.
In afhankelijkheid van de toepassing neemt men componenten zoals vonkbruggen, gasgevulde overspanningsafleiders, varistors en suppressordioden afzonderlijk of gecombineerd op in de beveiligingsschakeling, aangezien de componenten qua afleidings- en begrenzingsgegevens verschillen.

Schade die door overspanningen kan ontstaan
Overspanningen brengen aanzienlijke schade toe aan elektrische en elektronische inrichtingen of vernielen deze.
Daardoor zijn de cijfers van opgetreden schade en de totale sommen van schade in de afgelopen jaren aanzienlijk gestegen. De statistieken van de verzekeraars spreken hier een duidelijke taal.
Schade of vernieling van apparaten treden juist dan op, wanneer men aangewezen is op een permanente inzetbaarheid. Afgezien van de kosten voor vervanging of herstelling ontstaan verdere kosten door uitval van de betreffende installatieonderdelen of ook door verlies van software en gegevens. In het algemeen tonen de schadefoto's vernielde leidingen, printplaten of schakelmateriaal en zelfs aanzienlijke mechanische vernielingen van de gebouwinstallatie.
Deze schade kan met bliksemstroom- en overspanningsafleiders alsmede met afleidercombinaties betrouwbaar worden voorkomen.

Programmaoverzicht